was successfully added to your cart.

Ontwikkelingen

WDCD 2018: designers vinden de toekomst uit

By 31 May 2018 No Comments
WDCD_18#1-54

“Technologie is niet de drijvende kracht, maar menselijke verbeelding”, zegt Robert Wong tijdens de afsluitende keynote op de laatste dag van de achtste What Design Can Do (WDCD). Daarmee vat de creative director bij Google Creative Lab de tweedaagse conferentie perfect samen.

Perception shapes reality“, benadrukt journalist en activist Ahmed Shihab-Eldin tijdens zijn lezing over hoe klassieke journalistiek er meestal onbewust voor zorgt dat de wereld blijft zoals ie is. Gebeurtenissen vanuit een ander frame bekijken, gebeurt nauwelijks maar is wel noodzakelijk. Anders verandert er nooit iets. Shihab-Eldin vindt het niet erg wanneer hij een activist wordt genoemd. Sterker nog: een goede journalist is per definitie een activist.

WDCD_18#2-1297-2

De charmante Ahmed Shihab-Eldin pakt het publiek in (foto: Leo Veger)

 

Tijdens zijn openingsspeech gebruikt Richard van der Laken, één van de twee oprichters van het festival, het woord activist niet, maar zijn verhaal is duidelijk: een designer is een activist. Het omzetten van de verbeelding van een nieuwe werkelijkheid naar een ontwerp is immers een activistische bezigheid. Ga maar na: er is sprake van ideologie, de wil tot veranderen én er is actie. Wikipedia zegt:

Activism consists of efforts to promote, impede, or direct social, political, economic, or environmental reform or stasis with the desire to make improvements in society.”

In de jaren negentig ontwikkelde Richard Buchanan, tegenwoordig professor design en innovatie aan de Weatherhead School of Management, een model om de historische veranderingen in het nadenken over design in kaart te brengen. Volgens Buchanan denken ontwerpers steeds breder: eerst in de jaren na de tweede wereldoorlog enkel over het artefact zelf, daarna in de jaren negentig over wat design met de gebruiker doet en vanaf begin deze eeuw speelt de impact die design heeft op de omgeving, de maatschappij/de wereld, steeds meer een rol. Four orders of design noemt Buchanan dat in zijn veel geciteerde artikel ‘Design Research and the New Learning’ uit 2001.

Dat besef is inmiddels doorgedrongen tot de designwereld en daarmee het idee dat de designer invloed kan uitoefenen op de wereld. Die ‘ontdekking’ stond vorig jaar nog centraal tijden WDCD. Dit jaar wordt er nog even nagenoten én vast vooruit gekeken: hoe doe je dat dan, de grote ontwikkelingen in de wereld beïnvloeden?

Joel Towers, dean van Parsons School of Design, geeft de voorzet: “design moet ons leren om te leven in het nu”. Dat betekent nogal wat. “We moeten design opnieuw uitvinden, herdesignen zeg maar”.

Designing design.

WDCD_18#1-83

Joel Towers spreekt over het reframen van het antropoceen (foto: Leo Veger)

 

Met meer nadruk op de samenleving. Kortom: designers moeten het systeem begrijpen en dat systeem kunnen reframen. Dat is nogal wat. De koortsachtig positieve vibe tussen de honderden ontwerpers tijdens WDCD haalt alle scepsis weg. Elk verhaal zorgt voor meer vastberadenheid: natuurlijk kunnen we dat! Heerlijk gevoel.

De Nederlandse ontwerpers Marjan van Abel en Dave Hakkens leiden de weg: beiden gebruiken ze nieuwe technologie om burgers handvatten te geven om zelf aan de slag te gaan. Ze ontwerpen nieuwe sociaal gedrag. Gaat ze ogenschijnlijk makkelijk af. Tijdens de vele workshops blijkt dat het herontwerpen van de ontwerppraktijk toch een tikkeltje lastiger. Elke designschool en universiteit, uiteraard zijn CMD Amsterdam en Digital Society School (voormalig Medialab Amsterdam) ook aanwezig, zoekt naar de heilige graal: een methodiek die een betere wereld vertaalt naar een betekenisvol en praktisch ontwerp.

IMG_2342

Brainstorm tijdens de workshop van Digital Society School (DSS)

 

Belangrijkste conclusie?

Het onderzoeken van het huidige systeem is niet voldoende, de essentie ligt in het reframen van het systeem. In zijn Skype-lezing weet professor aan de Universiteit van Toronto en bedenker van het begrip ‘creatieve klasse’ Richard Florida dat mooi te formuleren: “Ons huidige politieke systeem stamt uit de tijd van de industriële revolutie. Daar kunnen we niets meer mee”. Er moeten nieuwe systemen worden ontworpen en daarin is technologie een middel en geen drijvende kracht. Wang, ‘slechts een eenvoudige grafisch ontwerper die bij het grote Google binnen is gekomen’, vat dat een dag na Florida mooi samen: “Hoe geweldig technologie ook is, wat mensen er uiteindelijk mee doen is nog mooier en belangrijker. Daarin spelen designers een cruciale rol: zij laten mensen zien wat er mogelijk is. Designers are inventing the future“.

What Design Can Do Amsterdam. 24 en 25 mei. Stadsschouwburg Amsterdam. www.whatdesigncando.com.

Theo Ploeg

About Theo Ploeg

Dedicated accelerationist en fictional sociologist. Vertelt verhalen over mogelijke toekomst én is gelukkig in het extreme nu. Onderzoekt de toekomst van design en de kunst van het leven in een versnellende wereld bij Studio Hyperspace, doceert onder andere bij Maastricht Academy of Media, Design and Technology. Volg hem op twitter: @theoploeg.

Leave a Reply