was successfully added to your cart.

Ontwikkelingen

Dit designicoon is vijfendertig

By 12 March 2018 No Comments

Vorige week donderdag was het precies vijfendertig jaar geleden dat ‘Blue Monday’ van New Order verscheen: de best verkochte 12inch aller tijden. Drie miljoen exemplaren gingen er over de toonbank.

Dat is voornamelijk te danken aan het nummer zelf, dat zich gedurende de jaren tachtig tot dance-klassieker ontwikkelde. ‘Blue Monday’ maakt nog steeds deel uit van menige postpunk-, techno- of electro-djset. Op een recente editie van het Amsterdamse Pitch-festival ben ik na twintig keer gestopt met tellen. Dat was al op de eerste dag.

Hoe het komt dat ‘Blue Monday’ zo succesvol is?

Het nummer is uitstekend ‘ontworpen’. De band New Order liet zich bij het schrijven beïnvloeden door drie belangrijke oudere muziekstukken: ‘Dirty Talk’ van Klein + M.B.O. (arrangement), ‘Our Love’ van Donna Summer (beat) en Kraftwerks album ‘Radioaktivität’ (hier en hier). Het eindresultaat slaat de brug tussen jaren zeventig disco en de vroege house en techno van de latere jaren tachtig. ‘Blue Monday’ werd een hit op de dansvloeren in Chicago en Detroit waar house en techno ontstonden. Beter goed gejat dan slecht bedacht.

Uiteindelijk duurde het nummer zeven-en-een-halve minuut. Belachelijk lang voor een single en te lang voor een 7inch singletje. Vandaar het grotere format. In 1988 kwam nog een versie van iets meer dan drie minuten op de markt. Die is nep. Natuurlijk.

New-order-blue-monday-pg-83jpg-30fd56bf9f9e181aNiet alleen de muziek is een designicoon.

De hoes die Peter Saville ontwierp is zeker zo iconisch. Saville was destijds de vaste ontwerper van Factory Records, het platenlabel van New Order. De grafisch ontwerper had al een design-klassieker op zijn naam staan: de hoes van het ‘Unknown Pleasures’, het debuutalbum van Joy Division. Na de zelfmoord van zanger Ian Curtis hernoemde de band zich tot New Order. Met ‘Blue Monday’ verliet New Order de postpunk en new wave. Die metamorfose is perfect door Saville vastgelegd: de hoes representeert een floppy disk, het opslagmedium dat in die tijd langzaam de huiskamer binnendrong. Een jaar daarvoor was de Commodore 64 op de markt gekomen. Het machinale karakter van ‘Blue Monday’ verklankte die ontwikkelingen.

Aan de Britse krant The Guardian vertelt Saville in 2013 dat hij het nummer direct instinctief begreep: “It sounded like something the equipment could play itself.”

upon-paper-peter-saville-deciphered-new-order-power-corruption-and-lies-artwork-detail

Saville koos ervoor geen tekst te gebruiken. Elke kleur aan de zijkant van de hoes staat voor een letter. Wie een paar maanden later het album ‘Power, Corruption and Lies’ kocht, kon de boel decoderen met een kleurenwiel dat Saville op de achterkant zette. Het ontbreken van titel en uitvoerende artiest geeft de 12inch een mysterieuze uitstraling. En dan is er dus nog dat uiterlijk van een uit de kluiten gewassen floppy disk (normaal 8- of 5,25-inch groot), dat het ontwerp extra spannend maakt.

Twee design-klassiekers verenigt in één object. Het gerucht gaat dat platenmaatschappij Factory daar niet blij mee was. De productiekosten van de 12inch waren hoger dan de verkoopprijs. Dus: hoe populairder, hoe groter het verlies. Het label overleefde, dus dat is vast slechts een gerucht geweest.

Wat is jouw favoriete platenhoes en waarom? Reageer hieronder in de comments of op social media.

Verder lezen en kijken
Dave Simpson (2013). “New Order’s Gillian Gilbert and designer Peter Saville on Blue Monday”. The Guardian. Monday February 11. Link: www.theguardian.com/culture/2013/feb/11/how-we-made-blue-monday.
Eric Klotz (2012). ‘Data Visualization Reinterpreted: The Story of Joy Division’s “Unknown Pleasures” Album Design’. Video: www.youtube.com/watch?v=reEQye0EOAw.
Matthew Robertson (2006). Factory Records: The Complete Graphic Album. San Fransisco: Chronicle Books.

Theo Ploeg

About Theo Ploeg

Dedicated accelerationist en fictional sociologist. Vertelt verhalen over mogelijke toekomst én is gelukkig in het extreme nu. Onderzoekt de toekomst van design en de kunst van het leven in een versnellende wereld bij Studio Hyperspace, doceert onder andere bij Maastricht Academy of Media, Design and Technology. Volg hem op twitter: @theoploeg.

Leave a Reply