was successfully added to your cart.

Ontwikkelingen

Dit boek is al éénenvijftig jaar relevant

By 5 March 2018 No Comments
mediummassage

Eenenvijftig jaar geleden las ‘The Medium Is The Massage’ als een toekomstfantasie, nu als een pijnlijk acurate beschrijving van onze huidige wereld. Het meest toegankelijke boek van Marshall McLuhan is verplichte leeskost voor iedereen die werkzaam is in media en design.

Glad als een aal, dat is McLuhan. Wie op Youtube kijkt naar de vele opnames van zijn lezingen of interviews, ziet een welbespraakte man die op elke vraag een wedervraag stelt. De Canadese professor laat zich niet vastpinnen op simplificaties van zijn gedachtes en ideeën. Een beetje zoals de, eveneens Canadese, professor Jordan Peterson momenteel de media bespeelt. Zo is het ook met ‘The Medium Is The Massage’. Het boek verkocht wereldwijd meer dan éénmiljoen exemplaren en lijkt in niets op een gangbaar boek.

the-medium-of-message

Dat was precies de bedoeling van McLuhan. Samen met de grafisch vormgever Quiten Fiore bedacht hij een nieuwe manier van verhalen vertellen. Zonder begin of eind, met woorden én met beeld. In feite is ‘The Medium Is The Massage’ een non-lineair transmediaal verhaal waarin vorm en inhoud niet van elkaar zijn te onderscheiden. Het beeldmateriaal van Fiore – foto’s, tekeningen, illustraties – versterkt de boodschap van het boek: er is geen boodschap. ‘The Medium Is The Massage’ zet aan tot denken. Het boek bevat zoveel ideeën en gedachtes dat de lezer ze zelf met elkaar verbindt en conclusies trekt.

Goed, er is natuurlijk wel een soort essentie te destilleren uit de stroom ideeën. Dat elektrische media (in dit boek refereert McLuhan vooral aan computersystemen) de wereld radicaal veranderen. Mensen gaan directer communiceren wanneer ze door middel van technologie met elkaar zijn verbonden. Dat leidt tot een implosie van hiërarchieën, het ontstaan van een ‘global village’ die weer leidt tot een chaos aan ideeën, de zoektocht naar nieuwe identiteiten en de daarbij horende stammenstrijd. Het is niet moeilijk om in McLuhans omschrijving van elektrische media het internet, in 1967 pure sci-fi, te herkennen.

medium-is-the-massage-3

Hoe kreeg McLuhan dat voor elkaar? Door technologische veranderingen op een andere manier te bekijken dan (nog steeds) gebruikelijk. Volgens McLuhan is het bij het bestuderen van media belangrijk om verder te kijken dan het medium zelf. Dat vatte hij samen in een van zijn bekendste uitspraken: ‘the medium is the message’. De boodschap van een medium is niet zozeer de inhoud ervan, maar dat wat een medium uiteindelijk in onze omgeving verandert. Zo is de boodschap van het internet niet de vele conversaties die plaatsvinden op social media, maar de manier waarop waarheid wordt gefragmenteerd en dat leidt tot de zogenaamde post-waarheid: een wereld waarin feiten ondergeschikt zijn aan verhalen.

Met de kennis van nu een logische gevolgtrekking en een wijze les aan designers en mediamakers nu: denk na over hoe jouw ontwerpen de menselijke omgeving veranderen. Maar hoe analyseer je de impact van media die nu worden geïntroduceerd op onze omgeving? Daar ontwikkelde McLuhan vier wetten voor die acht jaar na zijn dood door zijn zoon Eric werden gepubliceerd. Essentiële kost voor iedereen die werkzaam is in media en design. Maar eerst ‘The Medium Is The Massage’ lezen. Een boek dat ons, meer nog dan ‘1984’ en ‘Brave Nu World’, leert om 2018 te begrijpen.

‘The Medium Is The Massage: An Inventor Of Effects’ van Marshall McLuhan en Quinten Fiore verscheen in 1967 bij Bantham Books en is voor rond de €10 bij elke goede boekhandel te koop (bijvoorbeeld bij Het Fort van Sjakoo).

Verder lezen
Marshall en Eric McLuhan (1988). Laws of Media: The New Science. Toronto: University of Toronto Press.
Theo Ploeg (2017). ‘Gemasseerd door de media’. Zuiderlucht. #11 2017. link: http://www.zuiderlucht.eu/gemasseerd-door-de-media/.
Theo Ploeg (2015). ‘The artist and the new world’. Neuzeit. march 14, 2015. link: https://medium.com/neue-blog/the-artist-and-the-new-world-addd7db8320e.

Theo Ploeg

About Theo Ploeg

Dedicated accelerationist en fictional sociologist. Vertelt verhalen over mogelijke toekomst én is gelukkig in het extreme nu. Onderzoekt de toekomst van design en de kunst van het leven in een versnellende wereld bij Studio Hyperspace, doceert onder andere bij Maastricht Academy of Media, Design and Technology. Volg hem op twitter: @theoploeg.

Leave a Reply